Приватизацияны планы толтурулмай къалгъанды

Тюнене КъМР-ни Парламентини кезиулю жыйылыуунда депутатла былтыр приватизацияны планы эмда бюджет къалай толтурулгъанларын сюзгендиле, бир-бир законлагъа тюзетиуле хазырлап, РФ-ни Къырал Думасыны къараууна бергендиле. Битеу да бирге 15 законну проекти сюзюлгенди. Кенгешни спикер Татьяна Егорова бардыргъанды.

Повесткагъа кёчерден алгъа уа саугъалау болгъанды. Парламентаризмни эмда законла чыгъарыуну айнытыугъа уллу къошумчулукъ этгени эмда кёп жылланы бет жарыкълы ишлегени ючюн спикерни орунбасары Натби Бозиев РФ-ни Федерал Жыйылыууну Федерация Советини «Парламентаризмни айтытыуда жетишимлери ючюн»  деген сыйлы белгисине тийишли кёрюлгенди. Депутат Арсен Маремуковха кёп жылланы бет жарыкълы ишлегени, законланы чыгъарыугъа салгъан къыйыны ючюн РФ-ни Федерал Жыйылыууну Федерация Советини Председателини Ыразылыкъ письмосу берилгенди.   
Хочуланы Рамазан бла Олег Шандиров а жамауат ишге тири къатышханлары, власть органланы ишлери къыйматлы  болурларын жалчытханлары ючюн КъМР-ни Парламентини Сыйлы грамотасы бла саугъаланнгандыла.
Ызы бла депутатла законланы тинтиуге киришгендиле. Биринчиден, «правительстволу сагъатны» чеклеринде приватизацияны республикалы программасы къалай толтурулгъаны сюзюлгенди. Жер эм ырысхы бла байламлы халла жаны бла министр Азрет Бишенов айтханыча, былтыр къыралны иелигинде болгъан алты организацияны акцияларыны пакетлерин эмда юч объектни сатып, ахчаны бюджетге къошаргъа белгилене эди. Битеу да бирге бу жумушладан 1,4 миллиард сом тюшюрюрге план салыннганды.
-Алай былтыр жаланда жеринден тепдирилмеген тёрт объектни, бир жер юлюшню эмда 11 машинаны саталгъанбыз. Бюджетге 375,4 миллион сом къошулгъанды, ол а план кёрюмдюлени 25,3 проценти тенгли бирди, - дегенди министр эмда бир  акцияны да сатаргъа онг болмагъанын чертгенди.
Бишеновха соруула кёп болгъандыла. Депутат Владимир Кебеков, «Нальчик» курортну объектлери осал халгъа келгенлерин айтып, Правительствону аланы хайырланыу жаны бла планы болгъанын бла къалгъанын соргъанды. Министр айтханыча, курортну объектлерини 75 проценти республиканы иелигиндедиле. Аланы айнытыуну планы барды, алай санаторийледе солугъанла аз болгъанлары ючюн а аланы тийишли даражада тутар онг жокъду. «Бюгюнлюкде уа инвесторланы излейбиз», - дегенди.
Депутат Заур Апшев былтыр приватизация планда болгъан акцияладан аукционнга жаланда бири салыннганын белгилеп, къалгъанлары уа нек чыгъарылмагъанларын билирге сюйгенди. Азрет Алиевични айтханына кёре, акциялагъа сурам жокъду. «Аланы сатып, миллиард сом аллыкъбыз деп бош ышанабыз. Аны жартысын жыяргъа окъуна къыйынды», - дегенди.
Татьяна Егорова уа былтырны объектлери быйыл приватизация планнга нек къошулмагъанларын соргъанды. Докладчыны айтханына кёре, аланы сатардан алгъа кадастр эсепге салыргъа тийишлиди, объектлени асламы уа анда жокъдула.
Жыйылыуда Гемуланы Юсюпню жашы Келлетни депутат полномочиялары болжалдан алгъа тохтатылгъанлары белгили болгъанды. Регламент, депутат этика эм Парламентни ишин къурау жаны бла комитетни башчысы Кансаланы Елена айтханыча, ол кеси ыразылыгъы бла заявление жазгъанды.
«Урунуу жаны бла законла эмда урунуу бла байламлы башха праволу актла къалай толтурулгъанларына ведомстволу контроль этиуню юсюнден» законопроект  экинчи окъулууда къабыл кёрюлгенди. Социальный политика, урунуу эм саулукъ сакълау комитетни башчысы Зурият Бгажнокова айтханыча, анда сёз  ведомстволу организациялада урунуу бла байламлы излемлени къатыландырыуну юсюнден барады.
Депутатла Къабарты-Малкъарны 2014 жылда бюджети къалай толтурулгъанын да сюзгендиле. Финансла министрни къуллугъун толтургъан Къалабекланы Азамат бюджетни файдалары, къоранчлары, план кёрюмдюле къалай тамамланнганларыны  юслеринден толу шартла келтиргенди. Аны айтханына кёре, къыралда экономика къытлыкъгъа да къарамай, республика кеси боюнуна алгъан борчланы толтургъанды, битеу социальный магъаналы ишле тамамланнгандыла.
Экономикада иги жанына тюрлениуле бардыла, ол санда регионну кесинде чыгъарылгъан продукцияны ёлчеми ёсгенди, къурулушда, сатыу-алыуда, эл мюлкде план кёрюмдюле артыгъы бла толтурулгъандыла. Энчи эс РФ-ни Президентини май указларын жашауда бардырыугъа бурулгъанды.
Хар замандача, бюджет социальный болгъанды. Ахчаны асламы (74,3 проценти)  социальный магъаналы жумушлагъа къоратылгъанды. Республиканы къырал борчу 6,5 миллиард сомгъа жетгенди, аны асламы (4,1 миллиард) банк кредитледиле.
Былтырны бюджети алгъаракълада Парламентде жамауат тынгылаулада да сюзюлген эди (Заман, 2015, 21-чи май, № 91). Болсада докладчыгъа соруула кёп болгъандыла. КПРФ-ни фракциясыны башчысы Борис Паштов Правительство, бюджетни къурагъанда, дотациялагъа ышанып тургъанын терсге санагъанды. «Предпринимательство бла байламлы оноула толтурулмай, бюджетге 1,1 миллиард сом тюшмей къалгъанды. Ол не бла байламлыды, ала файдаларын букъдургъанмы этгендиле неда план терсми жарашдырылгъанды?» - деп соргъанды.
Къалабекланы Азаматны айтханына кёре, план республиканы социальный-экономика болумуна кёре къуралгъанды. Налогла бла байламлы законлагъа тюзетиуле кийирилгенлери ючюн а гитче предприятияла аланы тёлеялмай къалгъандыла. Андан сора да, налогланы асламын (70 процент тенгли бир) уллу компанияланы филиаллары тёлейдиле, ол санда Сбербанк, «РусГидро» эм башхала. Былтыр аланы файдалары азайгъанлары бла бюджетге тюшген ахча да къысхартылгъанды.
2014 жылны бюджети къалай толтурулгъаныны юсюнден КъМР-ни Контроль-эсеплеучю палатасыны таматасы Ирина Марьяш эмда Парламентни Бюджет, налогла эм финансла жаны бла комитетини башчысы Михаил Афашагов билдиргендиле.
«Халкъны эмда жер-жерлени табийгъат эм техноген къаугъаладан сакълауну юсюнден» эмда «Культура хазнаны объектлерини (тарых эм культура эсгертмеле) юслеринден» законланы проектлери эки окъулууда къабыл кёрюлгендиле. Республиканы прокуратурасыны эсгертиулери бла уа «КъМР-де ёксюз эм къарар адамлары болмагъан сабийлеге къошакъ социальный гарантияланы юслеринден» закон федерал излемлеге келишдирилгенди.
Парламентни депутатлары эки законопроект хазырлап, аланы Къырал Думаны къараууна бергендиле. Ала бла Законлукъ эм право низам жаны бла комитетни башчысы Грант Мовсисян шагъырей этгенди. Депутатла «Къырал тасханы юсюнден» федерал законну 22-чи статьясына тюзетиуле хазырлагъандыла. Анда сёз сюд этилиннген адамгъа къырал тасха бла байламлы ишлеге къатышыргъа эркин этмеуню юсюнден барады.
«РФ-ни субъектлеринде жарашдырыучу судьяланы эмда сюд участкаланы юслеринден» законнга тюрлениулени юслеринден айта, Грант Мовсисян бюгюнлюкде Къабарты-Малкъарда хар жарашдырыучу судьягъа бир айны ичинде бек аздан эки жюзге жууукъ ишни тинтирге тюшгенин эсгертгенди. «Ол а бек кёпдю. Бу ёлчемлеге кёре, бизни республика Шимал-Кавказ федерал округда экинчи жердеди», - дегенди. Законопроектге кёре уа республикада энтта тёрт сюд участка къошаргъа мурат барды.
Кенгешде жаз башы сессияны 10-чу июльда бошап, кюз арты сессияны уа 8-чи сентябрьде башларгъа оноу этилгенди. Дагъыда депутат Владимир Кебековну эмда Парламентни Аппаратыны башчысы Наталья Фокичеваны парламентаризмни айнытыугъа этген къошумчулукълары ючюн РФ-ни Къырал Думасыны Сыйлы грамотасы бла саугъаларгъа тилек этилгенди.
Ахырында Уллу Хорламны 70-жыллыгъын белгилеу бла байламлы жумушланы планы къалай толтурулгъанына къаралгъанды. Спикерни орунбасары Жанатайланы Салим айтханыча, депутатла толтуруучу власть органланы келечилери бла бирге ветеранлагъа шефлик этгендиле, аланы саулукъларына багъыу, санаторийлеге путёвкала, дарманла, протез-ортопедия керекле бла жалчытыу къалай къуралгъанын тинтип тургъандыла.
Бу ишге Парламентде Жаш тёлю палатаны келечилери да тири къатышхандыла. Ала да, ветеранлагъа къонакъгъа барып, юй жумушларында болушуп тургъандыла.  
Жыйылыуда башха законопроектле да сюзюлгендиле.
Тикаланы Фатима.

Тикаланы Фатима.

Свежие номера газет Заман


22.03.2017
21.03.2017
20.03.2017
17.03.2017