Сейирлик макъамла тынгылаучуланы сюйюндюргендиле

Юрий Темирканов атлы IV халкъла аралы фестивальны чеклеринде бардырылгъан концертлеге музыканы сюйген адамла жыйылгъанлай турадыла. Бу байрым кюнде уа аны жабылыуу болгъанды. Къабарты-Малкъарны къырал филармониясыны симфониялы оркестри классикалы макъамланы ариу сокъгъаны бла къараучуланы кёллерин кётюргенди, къууандыргъанды.
Хар замандача, зал толу эди. Келгенлени, музыкантланы да республиканы культура министрини орунбасары Къарчаланы Аминат алгъышлагъанды.
- Жылдан-жылгъа фестивальгъа жюрюгенлени саны ёсе барады. Ала бери  сайлама макъамланы эшитирге деп жыйыладыла. Ахыр жыллада бизде къонакъда битеу дунияда да белгили Василий Ладюк, Елена Образцова, Зураб Соткилава эм башхала болгъандыла. Бу жол да фестивальны программасы бек сейир эди, Граф Муржа, Уллу театрны квинтети эм башхала анга энчи къууат бергендиле.
Анга кесибизни жаш артистлерибиз да – Москваны, Санкт-Петербургну, Саратовну консерваторияларыны студентлери бла выпускниклери -  къатышханларын белгилерик эдим. Энчи жюрек ыразылыгъымы анча фахмулу адамны жыйышдыргъан оркестрибизге, аны художестволу башчысы, Россейни халкъ артисти Борис Темиркановха билдирирге сюе эдим, - дегенди ол.
Алай бла концерт программа Вольфганг Амадей Моцартны 35-чи симфониясы бла башланнганды. Ол бек алгъа Зальцбургну бургомистри Хахнерни юйюрюню байрамларында согъулгъанды. Сахнада уа бир кесек кечирек Венада 1783 жылда эшитилгенди. Бу макъамны энчилиги – ол композиторну жашаууну эм жарыкъ, иги кезиулеринден биринде жазылгъаныды. Ол заманда Моцарт Европада къараучула иги таныгъан, операланы ара шахары Италияда бек изленнген адам эди.
Талай жыл придворный акапеллада ишлегенден сора, бу халына ыразы болмай, Венада къалыргъа оноу этеди. Аны бла ол патчахда къуллукъда турмагъан, тарыхда биринчи азат композиторгъа саналады. Бир кишиге бойсунмау аны учундурады, жангы кюч береди, фахмусун бютюн бек ачыкъларгъа кёллендиреди.
Ол адамны ич дуниясын теренирек ачыкълар ючюн, сонаталагъа аслам эс бурады, аланы драматизм амалла бла кимни да жюрегине жетерча къурайды. Аны ючюн 35-чи симфония тынгылагъаннга авторуну сезимлерин, жангы жашаудан умутларын ангылатады.
Аны ызындан оркестр Ференц Листни «Тассо. Жалоба и триумф» симфония поэмасын сокъгъанды. Ол Возрождение кезиуде айтхылыкъ италиялы поэт Торквато Тассогъа жораланнганды. Аны жашауу насыплы, ажымлы да болгъанды. Феррарский герцог Альфонс экинчи къуллукъ эте, 35 жылында Шыйых Аннаны госпиталына тюшеди. Анда акъылдан кемле бла эркинликлери сыйырылгъанла тургъандыла.  
Жети жылдан сора Римский Папаны болушлугъу бла жаш тузакъдан чыгъады, алай аны къарыуу къалмагъанды. Болсада аны фахмусу унутулмагъанды, ол Италияны эм деменгили поэтине саналгъанды, алай саугъала уа анга ауушхандан сора берилгендиле. Тассону ачыулу къадары немисли жазыучу Гётени аны юсюнден трагедияны жазаргъа кёллендиргенди. Композитор Лист а анга макъам жазгъанды.
Ахырында Пётр Чайковскийни «Щелкунчик» балетинден юзюк согъулгъанды. 1890 жылда композиторгъа императордан бир актлы опера бла эки актлы балет жазаргъа буйрукъ келеди. Анга бойсуна, ол «Иолантаны» хазырлайды, балетге уа Гоффманны «Щелкунчик и мышиный король» деген жомагъын сайлайды. Жазгъа ол хазыр болады, кёп къыйын салыннган чыгъарманы жамауат бек жаратады, талай кере къайтарырларын да тилейди. Андан бери ол халкъ эм сюйген чыгъармаладан бири болгъанлай къалады.  
Алай бла фестивальны жабылыуу адамланы эслеринде кёпге къалырча къуралгъан эди. Борис Темиркановну башчылыгъында оркестр ёмюрледе сакъланнган макъамланы сейирлик ариу эшитдиргенди. Къараучула уа къызыу къарслары бла ыразылыкъларын эм кезиулю концертни ашыгъып сакъларыкъларын билдиргендиле.

Кульчаланы Зульфия.

Свежие номера газет Заман


22.03.2017
21.03.2017
20.03.2017
17.03.2017